Bunkers op Walcheren

 Het Bunkermuseum te Zoutelande bestaat uit twee bunkers in Stützpunkt Lohengrin.
bunker-interieurBunker 1 van het bunkermuseum is van het type 502 en een personeelsonderkomen voor 20 manschappen. Deze bunker is een gestandaardiseerd ontwerp met als officiële benaming Regelbau 502 Doppelgruppenunterstand. De wanden en het dak zijn gemaakt van twee meter dik gewapend beton: hierdoor was de bunker bomvrij.
Bunker 2 is van het type 143. De bunker is een artilleriewaarnemingspost van het type 143, Artillerie-Beobachtungsstand mit kleinem Artilleriebeobachtungssturm. De bunker heeft een 20-ton zware pantserstalen waarnemingskoepel, die in het dak geïntegreerd is. Middels een periscoop in de koepel kon het omliggende gebied geobserveerd worden. Bij een geallieerde invasie werden de locaties van vijandelijke troepen berekend in de rekenruimte en per telefoon of radio doorgegeven aan de batterijen in het achterland. Deze namen vervolgens de doelen onder vuur.  Deze bunker is in 1942 – 1943 gebouwd. De doelen op zee werden beschoten door kustbatterijen die in de duinen waren opgesteld. Voertuigen die daadwerkelijk op de kust zouden landen, konden door batterijen veldgeschut onder vuur genomen worden. Deze batterijen stonden achter de duinen op het platteland opgesteld, onder meer bij Westkapelle, Zoutelande, Koudekerke, Buttinge en Vlissingen. Omdat deze batterijen geen direct zicht op het strand hadden, werden in de duinen en op de dijken waarnemingsposten ingericht.
Ook in Zoutelande waren twee van deze observatiebunkers ingericht, en wel op de hoge duinen ten zuiden van het dorp. Hier had men niet alleen een panoramisch uitzicht over de monding van de Westerschelde en de stranden, maar ook over het gehele eiland Walcheren. Zoutelande werd verdedigd door twee steunpunten, vernoemd naar de opera’s ‘Meistersinger’ en ‘Lohengrin"van de componist Richard Wagner.
Deze steunpunten omvatten meer dan 100 bunkers, waarvan er vandaag de dag nog enkele resteren.

bunker interieur2 duinbunker bunker interieur3

Zoutelande 502In het dorp zelf lag het steunpunt Meistersinger. Achterlangs het hotel De Distel loopt het Noordervroon. Hier staat een personeelsbunker van het type 502. De Duitse commandant van Zoutelande had hier zin commandopost. Veel inwoners van het dorp hebben in 1944 tijdens de voorbereidende beschietingen in de Duitse bunkers kunnen schuilen. Geheel ongevaarlijk was dit niet want als de Duitsers het gevecht hadden aangegaan, waren ook de burgers onder vuur komen te liggen. Gelukkig heeft de bezetting van Zoutelande zich, bij komst van de bevrijders, snel overgegeven.
Bron: Memoria Walcheren


De museumbunker in Vlissingen is van hetzelfde type als een museumbunker in Zoutelande. Het grootste verschil is echter dat de bunker bij de Oranjemolen wel volledig afgebouwd is. Een overeenkomst is de pantserkoepel; beiden zijn van het type 463,1P01 met een dikte van 30cm en een gewicht van 20 ton. In deze koepel was een periscoop (vergroting 10x) aanwezig met zicht op het 'molenstrand' en het 'slijkhaventje'. Op deze twee stranden zijn in november 1944 de geallieerden geland, waarna Vlissingen en Walcheren bevrijd werden. De bunker ligt dus op een zeer historische locatie en is wellicht een van de eerste veroverde zware bunkers op Walcheren. Tijdens de oorlog fungeerde de bunker naar alle waarschijnlijkheid als waarnemingspost voor de in het achterland gelegen batterij Baskensburg; een stelling die vandaag de dag nog aanwezig is en waarvoor de stichting samen met de Gemeente Vlissingen een verantwoorde invulling heeft weten te vinden. 

Obs bunker Vliss 1 Obs bunker Vliss 2 Obs bunker Vliss 3 Obs bunker Vliss 4 Obs bunker Vliss 5 Obs bunker Vliss 6