Verhalen en berichten uit de illegaliteit

Het oorlogsgeheim van Vrouwenpolder

Door Ellen de Visser

Haar man, Jan de Visser, stierf in kamp Neuengamme. Vanaf het moment dat hij werd verraden tot haar dood zweeg Maria over de oorlog. Kleindochter Ellen de Visser ontrafelt het onvoltooi-de verhaal van haar familie - en van een Zeeuws dorp in oorlogstijd.

 

Op de kleine begraafplaats van het Zeeuwse Vrouwenpolder vertellen twee eenvoudige grijze stenen een onvoltooid verhaal. Ze staan afgezonderd van de rest, meteen naast de ingang: rechts het monument voor de verzetsman, links ernaast de grafsteen van zijn vrouw. Tussen het moment waarop hun levens eindigden, ligt 65 jaar; ruim een halve eeuw van onbeantwoorde vragen.

foto12

Lees dit aangrijpende verhaal.


Een der eerste figuren uit het Zeeuwse verzet, dat zich vooral bezig hield met het verspreiden van illegale kranten, hulp aan onderduikers en het verwerven van inlichtingen over oorlogshandelingen van de Duitsers, was Cornelis de Graaff, geboren in Goes op 3 november 1914. Van beroep was hij huisschilder. Al in 1941 maakte hij een soort van plaatselijke verzetskrant, waarvan zover we weten geen enkel exemplaar bewaard is gebleven. Hij werkte ook voor de inlichtingendienst, die vermoedelijk contacten onderhield met de Orde Dienst. Wat later kwam hij in contact met vertegenwoordigers van de landelijke verzetskrant Trouw. Hij werd de centrale figuur voor die krant in Zeeland en organiseerde de verspreiding ook op Walcheren en in Zeeuws-Vlaanderen. De Graaff legde ook contacten met de Landelijke Organisatie tot hulp aan onderduikers, waartoe de bekende verzetsdominee Frits de Zwerver naar Goes kwam. In september 1943 namen de Duitsers De Graaff gevangen. Op 10 augustus 1944 werd hij in Vught gefusilleerd.

Bron: Weblog Den Archivaris


In de begintijd waren de relaties ook hier, zowel intern als naar buiten, vrij willekeurig. Ds Smoon, die zich al spoedig op het onderduikerswerk toelegde, wist zich door correspondentie met predikanten elders in het land contacten te maken, die daar later ook tot de LO behoorden. Op die wijze wist hij zich van bonkaarten te voorzien en onderduikers te plaatsen. Intern had hij bv. contact met Oom Peter. Deze laatste bouwde met anderen de Trouw-organisatie op Walcheren op. Maar daar bleef het niet bij. Reeds in '41 was hij tevens bezig met het plaatsen van onderduikers en daarvoor nog verzorgde hij voedseltransporten voor de Joden naar Amsterdam, later voor de concentratiekampen. Een vindingrijk man. Van hem is ook de LOB (Landelijke Organisatie tot Berechting na de oorlog), een waarschuwingsbrief, gericht aan particulieren, gevangenisdirecteuren e.d., gepost in Amsterdam en met het doel de geadresseerden tot een goede houding of tot een verzetsdaad aan te sporen. Er werd de betrokkenen in medegedeeld, dat zij na de bevrijding over hun houding ter verantwoording geroepen zouden worden. Niet zelden had dit een gunstig gevolg, soms zelfs de vrijlating van gevangenen.
Bron: Rudolf van Reest (Het Grote Gebod)
Lees verder


Marinus van der Hell
gezin VdHellVerschillende Goese verzetshelden kregen in hun stad een straat naar zich vernoemd. Maar dat de naam van Marinus van der Hell ontbreekt in dat rijtje, betreuren dochters Ank (82) en Ria (79). ,,Kees de Graaff, Marien de Groot, dat waren zijn vrienden. Hij heeft echt veel gedaan, en onze moeder ook.”
Ank en Ria weten nog goed hoe de Duitsers in de zomer van 1943 hun huis annex electriciteitswinkel binnenvielen. Die waren op zoek naar Marinus Anthony, hun vader die in het verzet zat. Hij had het geluk dat hij niet thuis was en dook onder. Eerst bij de buren, later in Kloetinge en uiteindelijk in Halsteren.Twee mensen die de familie Van der Hell ondergedoken hield achter een kast, waren op het moment van de inval wél thuis.
Bron: PZC (24-9-2019)
Lees verder


krantenkop Vliss verzet knokploeg1 mouwbanden

SS’ers op het erf
Het was oorlog in WestZeeuws-Vlaanderen, heftig oorlog, bombardementen, beschietingen, veel slachtoffers, soldaten en burgers, omvangrijke verwoestingen van huis en haard, en van boerderijen. 'S avonds tegen de nachtelijke hemel vele branden van dorpen en boerderijen.
Het Canadese leger stak de Braakman over bij Hoofdplaat en Biervliet. Zware gevechten, en een langzaam opschuivend front, uiteindelijk tot de overgave van de Duitsers in Knokke. Mijn Oostburg moest er ook aan geloven. Wij, de familie van Cor Schijve, zijn gevlucht naar de boerderij van Marien de Bruine aan de overkant van het Groote Gat tegen de Blontrok aan. En met ons vier onderduikers die toen verbleven in de “kajuit”, een ruimte verborgen onder de muziekzaal, “Huize Musica”, achter het woonhuis in de Oudestad. Hij had de leiding van het ondergrondse verzet in Oostburg, en Marien de Bruine was daar ook bij betrokken.
Op de boerderij van Marien de Bruine zaten wij met 70 mensen allen gevlucht uit Oostburg. Maar niet alle mensen waren gevlucht. Aan het eind van de Nieuwstraat twee huizen met een twee kelders gebouwd tegen de glooiing van de dijk waarop de huizen gebouw waren. Er valt een granaat in één van de kelders, 20 mensen dood, en 20 mensen in de andere kelder zonder dak boven hun hoofd. Zij zijn gevlucht naar de boerderij van Marien de Bruine. Ik heb hen zien aankomen, emoties onbeschrijfelijk, wetend dat er 20 bekenden dood waren, en dat zijzelf daar maar net aan ontkomen waren.
Tegenover de boerderij van Marien de Bruine een droge sloot. Even verder in die sloot 15 Duitse soldaten. Zij zaten te wachten op het moment dat zij zich konden overgeven aan de Canadezen. Zo niet twee zwaar bewapende SS-soldaten die de boerderij op kwamen, en zich daar in wilden nestelen. Onze onderduikers, gewapend met pistolen wilden hen dood schieten. Maar Marien de Bruine gaf aan dat er op zijn erf geen moord gepleegd kon worden. De onderduikers gingen het gesprek aan met de SS-ers, zeiden dat zij weg moesten om te voorkomen dat een boerderij met 70 vluchtelingen dan door het Canadese leger beschoten zou worden. De lichaamstaal van de onderduikers gaf wel aan dat een vertrek van de SS'ers voor hun zelf ook wel verstandiger zou zijn. En zij zijn vertrokken.
Jaap Schijve, Retranchement
Bron PZC, 29-10-2014


 

 

[ pagina in bewerking]